Ginekomastia

Większość mężczyzn patrząc na kobietę, skieruje swój wzrok na jej piersi. Kobiety dobrze zdają sobie z tego sprawę i dlatego często starają się swój biust powiększyć. Robią to poprzez poddanie się operacjom plastycznym lub nosząc odpowiednią bieliznę aby powiększyć biust. Mężczyźni lubią piersi u kobiet natomiast powiększone gruczoły piersiowe na ich torsie są problemem, który często rozwiązują operacyjnie. Ginekomastia to inaczej zabieg zmniejszenia gruczołów piersiowych u mężczyzn.

Co to jest ginekomastia?

Nazwa wywodzi się z greckiego "gyne"- podobny do kobiety i "mastos"- pierś. Chodzi o przerost męskich gruczołów piersiowych. Choroba ta występuje bardzo często. W populacji dorosłych mężczyzn występuje u 30-40% z nich. Często pojawia się u chłopców w okresie dojrzewania, w tej grupie występuje u 60-75%. Jest to jedno lub obustronne zwiększenie gruczołu piersiowego, które często przejawia się bólem i twardnieniem tych miejsc. Jeśli dojdzie do nagromadzenia tkanki tłuszczowej w okolicy klatki piersiowej u mężczyzn mówimy o pseudoginekomastii. W powiększonych gruczołach często pojawiają się cysty, których nie można lekceważyć, ponieważ rak piersi nie występuje tylko u kobiet. Faktem jest, że rak piersi dotyka tylko 0,5 % mężczyzn, ale we wszystkich przypadkach jest śmiertelny. Niektórzy mężczyźni bardzo dobrze poradzą sobie z ginekomastią, ale u wielu ta asymetria wywołuje znaczne problemy i kompleksy. Zwłaszcza w okresie dojrzewania ginekomastia może wywołać duże problemy psychiczne.

Przyczyny powstawania ginekomastii

Fizjologiczne:

  • Neonatalność

  • Dojrzewanie

  • Starzenie się

Patologiczne:

  • pierwotna niewydolność hormonalna jąder (hypogonadismus hypergonadotropicus) - Prymarna; Sekundarna (zapalenie jąder, urazy, niedokrwistość, podwiązanie nasieniowodów)

  • Endogeniczne

  • Zakłócenia metaboliczne (choroba wątroby, niewydolność nerek)

  • Zespoły paranowotworowe

  • Działanie leków.

Często nie udaje się zdiagnozować przyczyny ginekomastii. Zawiązki gruczołów mlecznych powstają u człowieka w okresie prenatalnym i są identyczna dla obu płci. Ich rozwój w okresie dojrzewania znajduje się pod wpływem hormonów. Można powiedzieć, że główną przyczyną jest częściowo lub całkowicie zwiększony poziom estrogenu, który wpływa na rozwój gruczołów piersiowych. Poza tym podwyższonemu poziomowi estrogenu  towarzyszy deficyt androgenów (męskich hormonów płciowych)  lub uszkodzenie receptorów, na których androgeny osiadają i wspólnie działają.

Ginekomastia fizjologiczna naturalnie pojawia się u noworodków płci męskiej, u których dominuje poziom hormonów z ciała matki. Ten rodzaj ginekomastii ustąpi w ciągu kilku tygodni. Niepokojące nie jest też pojawienie się ginekomastii u dojrzewających chłopców, ponieważ ten braku balansu hormonalnego zniknie w przeciągu roku, dwóch lat. Jeśli tak się nie dzieje należy udać się do endokrynologa. Ginekomastia rozwija się także u mężczyzn po 60 roku życia kiedy dochodzi do degeneracji komórek płciowych wytwarzających androgeny.

Ginekomastia patologiczna ma różne przyczyny. Do jej powstania dochodzi pod wpływem czynników zewnętrznych i wewnętrznych.

Ok. 62% przypadków ginekomastii bywa spowodowanych działaniem leków.  Jej powstawanie powodują np. spirolacton – diuretikum, cimethidin – stosowany przy leczeniu choroby wrzodowej, dioxin- choroby serca), hormony oraz sterydy anaboliczne.

Jednostronnie powiększone lub zmniejszone jądro może być ginekomastii endogenicznej.

Te przyczyny ginekomastii możemy podzielić na prymarne i sekundarne.

Prymarna wada jąder  pojawia się przy

  • syndromie Klinefeltera (chodzi o genetyczną wadę, kiedy genotyp męski jest XXY zamiast prawidłowego XY)

  • zmeniejszeniu jąder w wyniku niedostatecznej sekrecji hormonów

  • syndromie Reifensteina (syndrom będący kombinacją ginekomastii, deformacji genitaliów, anormalnego kształtu cewki moczowej - hipospadia)

Sekundarna wada jąder wywołana inna chorobą może prowadzić do zaburzeń hormonalnych.

  • Nowotwor jąder

  • Zapalenie jąder

  • Jądra po traumatycznym uszkodzeniu

  • Stan po wazektomii – podwiązania nasieniowodów

Również nowotwory i choroby onkologiczne są częstą przyczyną ginekomastii. Najczęściej chodzi o nowotwory, które powstają w tkankach wytwarzających estrogeny i namnożenie tkanki prowadzi do zaburzeń hormonalnych. Są to nowotwory nadnercza wytwarzające estrogeny.

Również choroby metaboliczne często odpowiadają za powiększenie gruczołów piersiowych. Do tej kategorii zalicza się marskość wątroby, choroby nerek i otyłość. U otyłych mężczyzn dochodzi w tkance tłuszczowej do amortyzacji (przemiana enzymatyczna) wolnych androgenów w estrogen. Przy marskości wątroby zakłócona jest funkcja wątroby i tym samym funkcja hormonalna.

Zakłócenia hormonalne tarczycy to bardzo częsta przyczyna ginekomastii. Dzieje się tak zarówno w przypadku hipertyreozy (nadczynność tarczycy), jak i przy hypothyreoy (niedoczynność tarczycy).  

Rodzaje ginekomastii

  • Gruczołowa: Masa piersiowa u mężczyzny jest przeważniegruczołowa i wymaga chirurgicznego usunięcia.

  • Gruczołowo - tłuszczowa

  • Tłuszczowa: Chodzi o pseudginekomastię i można zastosować liposukcję.

Powstanie nowotworu w gruczołach piersiowych mężczyzn jest rzadsze, nie można go jednak lekceważyć (na 100 chorób nowotworowych piersi u kobiet przypada jedna choroba nowotworowa gruczołu piersiowego u mężczyzn). Wynika z tego, że nawet mężczyźni, zwłaszcza z problemem powiększonych gruczołów piersiowych powinni poddać się badaniom w wyspecjalizowanym gabinecie lekarskim (endokrynolog).

Badanie

Diagnoza ginekomastii poparta jest badaniem krwi  i konsultacją u endokrynologa. Następnie przeprowadza się ultrasonografię piersi i jąder żeby wykluczyć jakiekolwiek zmiany. Badamy brzuch, żeby wykluczyć nowotwory nadnerczy. Na koniec pacjent poddany jest badaniom przedoperacyjnym.

Terapia

  • Terapia konserwatywna

  • Terapia operatywna

Ginekomastię można leczyć na dwa sposoby. Pierwszym jest leczenie hormonalne, drugim operacja plastyczna, przy której usuwa się nadmiar powiększonych gruczołów piersiowych i przeprowadza się liposukcję (odessanie tłuszczu) okolicy piersi.

Leczenie konserwatywne

Chodzi o leczenie pierwszego stopnia ginekomastii we wczesnej fazie przy zdiagnozowanych zaburzeniach hormonalnych. Ginekomastia powstała w wyniku częściowego lub całkowitego nadmiaru estrogenu (hormonu żeńskiego) w ciele mężczyzny, stosuje się leki hamujące powstawanie estrogenu. W przypadku częściowego nadmiaru chodzi o niedostateczną ilość męskiego hormonu - androgenu, dlatego w leczeniu stosuje się również substytuty androgenów. Leczenie tylko poprzez terapię androgenową nie zdało egzaminu - miało wręcz efekt odwrotny. Hormony pod wpływem oddziaływania enzymu  przekształcały się w estrogen, a tym samym zwiększała się jego ilość. Dlatego w leczeniu stosuje się inne hormony. Hormony antygonadotropowe (blokujące syntezę androgenu, estrogenu). Ten stosujemy w przypadku wykazanego nadmiaru estrogenu. Następnie stosujemy hormony o działaniu antyestrogenowym. W ten sposób nadmiar estrogenu zostaje zablokowany.  Ostatnią możliwością terapii konserwatywnej jest kombinacja tych preparatów. Jeśli ginekomastia jest spowodowana ciągłym przyjmowaniem leków, pierwszym krokiem terapii jest odstawienie tych leków. Jeśli sytuacja się nie poprawi, pozostaje rozwiązanie chirurgiczne.  

Operacyjne leczenie ginekomastii

Podział ginekomastii z punktu widzenia chirurgii

  1. niewielkie powiększenie tarczycy

  2. średnie powiększenie bez nadmiaru skóry

  3. średnie powiększenie z nadmiarem skóry

  4. duża ginekomastia przypominająca żeńskie piersi, wyraźny nadmiar skóry

Przy leczeniu chirurgicznym ginekomastii opisuje się wiele metod cięć periareolarnych. Idealne jest niewielkie cięcie, po którym pozostaje mała, niezauważalna blizna. Umożliwia to liposukcja tumescent, za pomocą której redukuje się warstwę tłuszczową, połączona z mestektomią,  cięcie w kształcie półmiesiąca wokół okolicy brodawki (dle Webstra). Cięcie jest prowadzone wokół brodawek piersiowych, dlatego blizna nie jest później właściwie widoczna. Ta metoda jest najodpowiedniejsza dla I. rodzaju. Liposukcja zależy od zbadania warstwy tłuszczowej i gruczołowej. Ta metoda, której wynikiem jest tylko minimalna blizna, jest dobra też przy operacjach transseksualistów z kobiety na mężczyznę. Rodzaj II i III można leczyć prowadząc cięcie w kształcie półksiężyca w dolnej części klatki piersiowej i pociągnięciem go w stronę kości piersiowej lub ramion (wg. Simona). Inny wariant to usunięcie tkanki (objętej cięciem) w górnej części klatki piersiowej. Przy terapii wielkich ginekomastii typu IV korzystamy z przeniesienia kompleksu brodawkowego na stopce .wg. Lattermana. Blizna pozostaje wokół całej okolicy brodawki i kieruje się skośnie w kierunku ramion. Operacja wg. Davidsona jest stosowana przy ginekomastiach większych. Wycina się okrąg wokół okolicy brodawki i nadmiar tkanki usuwa. Powstała blizna jest bardzo dyskretna.

Rozwiązania chirurgiczne stosujemy w sytuacji, kiedy pacjent nie chce terapii hormonalnej, przy ginekomastii trwającej latami lub po opinii endokrynologa, który wykluczy terapię konserwatywną.

Znieczulenie

Ginekomastię można przeprowadzać w znieczuleniu miejscowym, ale w większości stosujemy narkozę.

Wynik operacyjnego leczenia ginekomastii

Po operacji należy liczyć się z jedniodniową hospitalizacją. W operowanych miejscach przez 48 h będzie umieszczony dren, a bandaż na klatce piersiowej na 3-4 tygodnia, eliminuje on obrzęk i pomaga w pozbyciu się nadmiaru skóry. Małe opuchlizny znikają szybko. Bandaż klatki piersiowej (elastyczna kamizelka) zdejmowany jest wyłącznie pod prysznic. Po upływie miesiąca - dwóch miesięcy można znów uprawiać sport i wykonywać czynności fizyczne.

Powikłania

Hematomy (siniaki), obrzęk, to małe komplikacje, które szybko ustąpią. Właśnie żeby im zapobiegać stosujemy bandaż klatki piersiowej. Następnie walczymy z infekcjami i krwawieniem. Mogą się pojawić powikłania w bliźnie, może stwardnieć i narastać. Najczęściej dzieje się tak w przypadku cięcia okrężnego oraz cięcia kiedy blizna jest prowadzona skośnie od brodawki w kierunku ramion. W celu zapobiegania tym powikłaniom stosujemy kremy i żele (DermatixSiGel, Auriderm) oraz paski silikonowe. Poważniejsze jest obumarcie kompleksu brodawkowo-, do którego może dochodzić po większych operacjach. Powikłania prowadzące do asymetrii klatki piersiowej można usunąć poprzez ponowną operację. Zalecana jest najwcześniej pół roku po operacji.

Refundacja

operację przeprowadza się z zalecenia lekarza specjalisty (endokrynologa, seksuologa) i płaci za nią ubezpieczyciel. Dlatego warto dowiedzieć się, które kliniki mają umowę z Waszym ubezpieczycielem.

Aktualizowane
    
Zasięgnij opinii specjalisty w dziedzinie Ginekomastia

Dr n. med. Lubomir Lembas

Chirurgia Plastyczna

Włożyć nowe pytanie
Dyskusje Ginekomastia

Planujesz poddać się zabiegowi? Zapytaj innych użytkowników i lekarzy, co warto wiedzieć przed podjęciem decyzji.

 
Podziel się swoimi doświadczeniami na temat zabiegu Ginekomastia

Jesteś po zabiegu? Podziel się swoimi doświadczeniami, pomóż innym.