ABCD nowotworu skóry

Autor:

W Polsce od niepamiętnych czasów „rak się boi noża”. Nawet wykształceni ludzie boją się usuwania podejrzanych i niepokojących zmian „bo to może być coś poważnego”. W połowie takie twierdzenie jest słuszne, bo niektóre z rozwijających się na skórze zmian mogą mieć charakter nowotworowy, czasem bardzo poważny. Druga połowa twierdzenia jest bezpodstawna, gdyż właśnie „poważne”, czyli podejrzane zmiany należy pokazać lekarzowi i gdy podejrzenie potwierdza się, usunąć.

Chirurgiczne usunięcie jest jednocześnie leczeniem, gdyż jest podstawowym elementem postępowania w przypadku najgroźniejszych nowotworów skóry. W przypadku czerniaka będącego najgroźniejszym nowotworem skóry usunięcie jest początkiem leczenia, które we wczesnych etapach dobrze rokuje. Zwlekanie i strach przed nożem powoduje zawsze wzrost zmiany i przejście do poważniejszego stadium, a ostatecznie przerzuty do innych narządów. Umieralność z powodu czerniaka stale rośnie, co (poza wysokim wpływem promieni UV) wiąże się z niechęcią lub niemożnością odwiedzania gabinetów lekarskich, czyli mówiąc wprost - przyczyną w dużej mierze jest po prostu głupota.

Dla tych, którzy okiełznali strach przed doktorem, kolejność postępowania w przypadku różnych „nieokreślonych” zmian na skórze jest następująca. Wszystkie znamiona, czyli niegojące się zmiany skórne, a także zmiany nowo powstałe należy pokazać lekarzowi, najlepiej dermatologowi. Lekarz ogląda zmiany „okiem” i przez dermatoskop, czyli przez specjalną lupę ze światłem. W przypadku znamion barwnikowych posługuje się systemem ABCD, czyli oceną: A. asymetrii B. brzegu, C. koloru, D. rozmiaru ( diameter) i zróżnicowania. Zmiana asymetryczna, o nierównym i zamazanym brzegu, niejednorodnym kolorze i większego rozmiaru ( powyżej 6 mm) jest bardziej podejrzana. Dodatkowo niepokojące objawy to stan zapalny, sączenie lub krwawienie, zaburzenia czucia oraz wszelka zmiana w ostatnim czasie w ww. parametrach. Osobom, które mają wiele zmian barwnikowych na skórze, lekarz poleci zwracać uwagę na te cechy, także pomiędzy wizytami kontrolnymi. Gdy znamion barwnikowych na skórze jest dużo, wizyty powinny mieć miejsce 1-2 razy w roku, a dodatkowo zawsze, gdy dzieje się coś niepokojącego. Można wykonać dermatoskopię komputerową, fotografującą i zapisującą wszystkie zmiany w obrębie badanych znamion. Podejrzane znamiona i wszystkie, które źle rokują, czyli są w miejscach drażnionych (dłonie, stopy, miejsca pod gumką od bielizny itp.), powinno się profilaktycznie wyciąć chirurgicznie. To pozwala zapomnieć o zmianie i całym strachu.  

Niektóre zmiany skórne są całkiem łagodne i nie podnoszą ryzyka zachorowania na czerniaka. Jeżeli estetycznie przeszkadzają, można je również usuwać ze skóry, czasem metodami niechirurgicznymi zawsze jednak pamiętając, że może to robić wyłącznie lekarz. Zdarza się, że pod „zwykłą kurzajką” umiejscawia się inna niepokojąca zmiana, a to może stwierdzić wyłącznie doświadczone oko doktora.

Publikowane: 02.12.2009

Transparentny Lekarz
Zabiegi, na które wybierają się inni