Zmniejszenie żołądka

Otyłość definiuje się jako wagę nadmierną w stosunku do wzrostu, związaną z nadmiarem tkanki tłuszczowej. Otyłość to poważny problem w Polsce i na świecie, ponieważ wiąże się poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi, takimi jak choroby metaboliczne (cukrzyca) i układu krążenia, które znacznie zwiększają śmiertelność. Nadwaga i otyłość negatywnie wpływają na jakość życia, jak możemy przeczytać w artykule International Journal of Obesity, gdzie znajdziemy niepokojące dane: 7,7% (1 na 13 śmierci rocznie) zgonów w Europie.

Aby dowiedzieć się, czy cierpisz na nadwagę lub otyłość, oblicz swój wskaźnik masy ciała (BMI – body mass index); to prosty wzór matematyczny: BMI = masa ciała [kg] / wysokość ciała [m2]. BMI powyżej 24,9 oznacza nadwagę, a powyżej 29,9 – otyłość.

To najprostsza i jedna z najpopularniejszych operacji bariatrycznych w Europie, polegająca na założeniu regulowanej opaski w górnej partii żołądka, co ogranicza ilość spożywanych przez pacjenta pokarmów, objaśnia dr n. med. Grzegorz Kowalski.

• Dla kogo?

To operacja najbardziej odpowiednia dla osób ze wskaźnikiem BMI 35-40, które spożywają 3 duże posiłki dziennie bez podjadania między nimi.

• Wady i zalety

To najprostsza i najkrótsza interwencja wśród operacji bariatrycznych, przez co wiąże się z najkrótszym czasem rekonwalescencji. Opaska jest wykonana z silikonu i regulowana, dzięki czemu można kontrolować przepływ pokarmów w zależności od potrzeb. Zabieg jest odwracalny, opaskę można bowiem usunąć. Z drugiej jednak strony, utrata wagi jest w tym przypadku wolniejsza niż po zastosowaniu innych metod, informuje dr n. med. Grzegorz Kowalski.

• Znieczulenie i hospitalizacja

Operację wykonuje się w znieczuleniu ogólnym. Zabieg zazwyczaj wiąże się z krótką hospitalizacją – pacjent pozostaje w szpitalu przez 1-2 noce – chociaż można go także wykonać w trybie ambulatoryjnym.

• Przygotowanie do zabiegu

Przed operacją należy bezwzględnie stosować się do zaleceń chirurga. Szczególnie ważnymi zaleceniami są zakaz palenia papierosów i przyjmowania doustnych środków antykoncepcyjnych na 1 miesiąc przed planowaną interwencją, a 15 dni przed nie przyjmować aspiryny. Na operację należy stawić się na czczo.

• Przebieg operacji

Chirurg założy w górnej części żołądka regulowaną silikonową opaskę, tworząc mały zbiornik. Pokarmy będą wolniej przechodzić do drugiej części żołądka (efekt klepsydry), a pacjent będzie szybciej odczuwać sytość. Zabieg jest procedurą laparoskopową.

• Rekonwalescencja

Lekarz może przepisać środki przeciwbólowe w razie dolegliwości bólowych, które pacjent może odczuwać w pierwszych dniach po interwencji. Konieczna będzie przerwa w pracy – w zależności od wykonywanego zawodu 1-2 tygodnie.

Pierwszy miesiąc to okres, w którym pacjent stopniowo przyzwyczaja się do zmniejszonego żołądka.

Opaskę zazwyczaj zaciska się mocniej po upływie 1 miesiąca, choć nie jest to regułą i zależy od utraty wagi.

• Dieta po zabiegu

Ważne jest, aby stosować się do zaleceń specjalistów i stopniowo wracać do jedzenia posiłków i zmieniać nawyki żywieniowe. Zmniejszenie żołądka opaską jest jednak odczuwalne i należy się stopniowo przyzwyczajać do mniejszego żołądka.

Bardzo ważne jest utrzymywanie zbilansowanej i zdrowej diety. Pacjent powinien jeść powoli i spokojnie oraz spożywać zróżnicowane posiłki. Niektórzy eksperci zalecają spożywanie 2-3 posiłków dziennie i wolno przeżuwać oraz zalecają nie pić nic w trakcie posiłku, a 30 minut przed lub po nim. Najważniejsze jednak jest, aby przestać jeść, gdy tylko poczujesz się pełny.

Należy unikać słodzonych napojów, alkoholu oraz zbyt tłustych i bogatych w cukry pokarmów, ponieważ spożywanie ich może negatywnie wpłynąć na skuteczność interwencji, czyli zapobiec utracie wagi.

• Utrata wagi

Opaska żołądkowa umożliwia pacjentowi utratę do 60% nadmiaru masy ciała i efekt jest długotrwały, jeżeli pacjent stosuje się do zaleceń bariatry i przestrzega diety oraz regularnie ćwiczy.

• Ryzyko i komplikacje

Eksperci z Emory Bariatric Center zapewniają, że ryzyko jest niewielkie, jednak pacjenci, którzy poddają się procedurze zmniejszenia żołądka opaską, powinni wiedzieć, jakie są możliwe powikłania:

• ryzyko związane ze znieczuleniem ogólnym;
• zakażenie;
• krwotok;
• refluks;
• przesunięcie się opaski;
• uszkodzenie ściany żołądka;
• rozszerzenie się zbiornika trawiennego nad opaską;
• blokada przesuwania się pokarmu do dalszej części przewodu pokarmowego.

Wyłączenie żołądkowe, czyli założenie bypassa gastrycznego to najbardziej skomplikowana z opisanych operacji. Polega ona na chirurgicznym wydzieleniu małego zbiornika pokarmowego z właściwego żołądka i połączenie go bezpośrednio z jelitem cienkim. 

• Dla kogo?

Zabieg wykonuje się u pacjentów bardzo otyłych, z BMI powyżej 45, którzy spożywają zbyt dużą ilość pokarmów i cierpią na przepuklinę rozworu przełykowego i refluks.

• Wady i zalety

Wyłączenie żołądkowe to najbardziej drastyczna z opisanych metod i zapewniająca najlepsze efekty w najkrótszym czasie. Z drugiej jednak strony należy pamiętać, że pokarm pozostaje w żołądku i innych częściach przewodu pokarmowego znacznie krócej, dlatego też pacjenci po operacji często zmagają się z problemem niedożywienia i niedoboru witamin. Z tego względu muszą kontrolować zawartość składników w organizmie i powinni przyjmować suplementy i witaminy przez resztę życia. Zabieg jest praktycznie nieodwracalny.

• Znieczulenie i hospitalizacja 

Operację wyłączenia żołądka wykonuje się w znieczuleniu ogólnym, a po zabiegu pacjent pozostaje w szpitalu 2-4 doby, jak zapewniają eksperci 

• Przygotowanie do zabiegu

Aby odpowiednio przygotować się do operacji, należy rygorystycznie przestrzegać zaleceń specjalisty. Przed planowaną interwencją pacjent powinien przestać palić, przyjmować doustne środki antykoncepcyjne, a także aspirynę i jej pochodne. Pacjent na operację stawia się na czczo.

• Przebieg zabiegu

Zabieg wykonuje się sposobem laparoskopowym i polega na podzieleniu żołądka na 2 części: mały zbiornik zostaje odcięty od reszty żołądka i jelita cienkiego, a następnie połączony z jego dalszą częścią, tworząc pętlę odżywczą; następnie łączy się ją z pętlą trawienną, czyli dwunastnicą i początkowym odcinkiem jelita. Jako że pokarm szybciej trafia do jelita, uczucie sytości nadchodzi znacznie szybciej, a zmniejszenie żołądka sprawia, że pacjent nie jest w stanie spożywać dużych posiłków. 

• Rekonwalescencja

Pacjent powinien przyjmować leki przeciwbólowe i zastrzyki z lekami przeciwkrzepliwymi. Do pracy można wrócić o 4-6 tygodniach, w zależności od rodzaju wykonywanego zajęcia. Po operacji zostaje kilka blizn (3-5), o które powinno się dbać zgodnie z zaleceniami chirurga, aby zapewnić ich prawidłowe gojenie i sprawić, by były jak najmniej widoczne.

• Utrata wagi

Dzięki tej interwencji pacjent może utracić do 70% masy ciała w przeciągu roku i do 80% przez 5 lat. 

• Ryzyko i komplikacje

Każda interwencja chirurgiczna pociąga za sobą pewne ryzyko komplikacji i w tym przypadku możemy mówić o następujących powikłaniach:

• ryzyko związane ze znieczuleniem ogólnym;
• zator płucny lub niewydolność oddechowa;
• zakażenie;
• krwotok;
• przepuklina;
• przetoki;
• niedrożność przewodu pokarmowego;
• niedrożność jelit;
• niedożywienie, które może doprowadzić do anemii i/lub osteoporozy.

Jak wyjaśnia zespół KCM Clinic, endoskopowa plastyka żołądka (z ang. endoscopic sleeve gastroplasty), inaczej zwana też endoskopowym zmniejszeniem lub zszyciem żołądka, to niechirurgiczna, innowacyjna i w pełni odwracalna metoda leczenia otyłości, która polega na zmniejszeniu objętości żołądka poprzez endoskopowe założenie szwów, czyli zszycie żołądka od wewnątrz. Zabieg ten wskazany jest u pacjentów otyłych, którzy nie chcą poddać się chirurgii bariatrycznej lub mają przeciwskazania do zabiegu chirurgicznego. Może być przeprowadzany jako zabieg pierwotny u osób otyłych lub jako tzw. zabieg kolejny po wcześniejszych zabiegach bariatrycznych.

Specjaliści z KCM Clinic poniżej przedstawiają innowacyjną metodą zmniejszania żołądka.

• Dla kogo?

Zabieg endoskopowego zmniejszenia żołądka może być wykonywany u pacjentów z BMI 27, tym samym nie kwalifikujących się do bardziej inwazyjnych operacji leczenia otyłości, w tym laparoskopowych zabiegów bariatrycznych. Endoskopowe zmniejszenie żołądka może być więc wykonywane u pacjentów już z otyłością w stadium I i jako zabieg pierwotny.

• Przebieg zabiegu

Endoskopowa plastyka żołądka to najbardziej nowoczesny zabieg w leczeniu otyłości, który poszerza i uzupełnia ofertę chirurgicznego leczenia otyłości przy pomocy zabiegów takich jak laparoskopowa rękawowa resekcja żołądka lub bypass żołądkowy.

Zabieg ten polega na założeniu szwów od środka żołądka przy pomocy tzw. video-gastroskopu oraz urządzenia zszywającego o nazwie Overstitch i zmniejszeniu w ten sposób objętości żołądka o 60-80%. Poprzez tunel w endoskopie do żołądka wprowadzany jest jednorazowy system zszywający, umożliwiający założenie szwów zmniejszających żołądek.

Czas trwania zabiegu to około 1 godziny. Chirurg specjalista przy zastosowaniu odpowiedniego rozmiaru i rodzaju nici przystępuje do zszywania żołądka. Po zakończeniu procedury zabiegowej urządzenie usuwane jest z organizmu pacjenta.

• Wady i zalety

Jedną z głównych zalet endoskopowego zszycia żołądka jest fakt, że jest to zabieg w pełni odwracalny. Najważniejszą korzyścią tej metody jest jej małoinwazyjność: bez chirurgicznej zmiany anatomicznego kształtu żołądka, bez pozostawiania blizn ani nacięć w ścianie żołądka.

• Efekty

Endoskopowa plastyka żołądka charakteryzuje się niezwykle wysoką skutecznością. Zabieg zszywania żołądka wykonuje się w znieczuleniu ogólnym, pobyt szpitalny jest bardzo krótki, a pacjent wychodzi do domu kolejnego dnia po wykonaniu zabiegu.

• Bezpieczeństwo

Zabieg endoskopowej plastyki żołądka jest dużo mniej inwazyjny w porównaniu do chirurgicznych operacji bariatrycznych oraz zabiegiem stosunkowo bezpiecznym. Co ważne jest to procedura w pełni odwracalna oraz małoinwazyjna. Po uzyskanej utracie masy ciała można szwy oraz nici założone celem zmniejszenia pojemności żołądka można w każdym momencie przeciąć, również niechirurgicznie, czyli endoskopowo, i zostaną one wydalone wraz z pokarmem.

Według ekspertów z Kliniki Chirurgii Mazan chirurgiczne leczenie otyłości to obecnie najskuteczniejsza metoda walki z otyłością, która pozwala długoterminowo na utratę nawet 80-85% nadmiaru masy ciała. Operacja zmniejszenia zmienia życie osoby otyłej i zmiany te dotyczą nie tylko wyglądu zewnętrznego. Utrata wagi pozwala zwiększyć jakość życia pacjentów i uchronić ich przed ryzykiem związanym ze schorzeniami powiązanymi z otyłością, takimi jak cukrzyca typu II, niektóre nowotwory i choroby układu krążenia, wydłużając tym samym ich długość życia. Z kolei atrakcyjniejszy wygląd zazwyczaj pozytywnie wpływa na dobre samopoczucie i poczucie własnej wartości pacjenta, dzięki czemu pacjenci bardziej otwierają się towarzysko.

Operacja zmniejszenia żołądka pozwala bardzo szybko zrzucić zbędne kilogramy: 40-70% masy ciała w ciągu 1 roku w zależności od wybranej metody. Konsekwencją tak szybkiej utraty wagi jest nadmiar skóry na różnych partiach ciała, na przykład w okolicach brzucha, ramion, ud itp. Aby pozbyć się nadmiaru skóry, można zastanowić się nad zabiegiem liftingu.