Operacja plastyczna uszu, korekcja odstających uszu

CZY BYŁO WARTO 94% CZY BYŁO WARTO Wynikające z 287 doświadczeń pacjentów

Przyczyną operacji plastycznych uszu są zazwyczaj odstające małżowiny uszne, zmiana ich wielkości lub różnego rodzaju deformacje. Przeprowadzane są w lokalnym lub ogólnym znieczuleniu. U dzieci odpowiedni wiek dla korekcji to 5-10 lat. Po zabiegu pacjent nosi elastyczną opaskę zakrywającą uszy. Może się pojawić ból ucha i obrzęk. Do pracy można powrócić już po tygodniu, ale uprawianie sportu i mycie włosów jest możliwe dopiero po 2 tygodniach.

Co to jest korekcja uszu (otoplastyka)?

Małżowiny uszne są pod względem kształtu i budowy bardzo skomplikowanym organem. W większości badań potwierdzono ścisły związek atrakcyjności twarzy z jej symetrią, a kształt i wielkość uszu jest równie ważnym czynnikiem atrakcyjności jak oczy, nos czy usta. Małżowiny uszne mają różnorodne, niepowtarzalne kształty, ale u wszystkich można odnaleźć cechy symetrycznej budowy. W trakcie korekcji staramy się wymodelować małżowinę w celu uzyskania jak najbardziej naturalnego kształtu. Jednocześnie korygujemy położenie i wielkość uszu. Nieproporcjonalny kształt lub deformacje mogą być jak wrodzone, tak nabyte /kontuzja, wcześniejsze operacje/. Najczęściej wykonywanym zabiegiem jest zmiana kąta odstawania względem głowy - korekcja odstających uszu i ewentualne wymodelowaniem ich kształtu lub zmniejszenie. Rzadziej wykonujemy korekcję niewykształconej rzeźby chrząstki lub korekcję zwiniętego ucha.

Otoplastyka jest najczęściej wykonywana u dzieci w wieku od 5-10 lat. Uszy są w pełni wykształcone już u dzieci 4-letnich. Zaleca się przeprowadzenie zabiegu we wczesnym wieku, żeby dziecko uchronić przed drwinami i niestosownymi uwagami ze strony rówieśników. Zabieg można oczywiście wykonać i w dojrzałym wieku. Zakończenia nerwowe się jednak z wiekiem rozwijają, co tłumaczy większą bolesność u dorosłych.

Korekta uszu może również dotyczyć wielkości całej małżowiny usznej /rozciągniętej, pomarszczonej/ lub jej poszczególnych części, np. dużego płatka ucha. Chirurg może również wymodelować nowy płatek u osób z wadą wrodzoną lub zrekonstruować płatek po wypadku. W celu odtworzenia małżowiny wykorzystuje się chrząstkę własną z łuku żebrowego lub sztuczne, specjalnie ukształtowane implanty. Rekonstrukcja małżowiny jest bardzo skomplikowaną operacją, która jest przeprowadzana etapowo. Po otoplastyce pozostają trwałe blizny, tak jak po każdej operacji, ale chirurg stara się je jak najlepiej zatuszować. Np. po korekcji odstających uszu blizna jest ukryta za małżowiną.

Typy malformacji

Więzadła uszneOdstające ucho - to najczęściej występująca malformacja ucha zewnętrznego. Operacja polega na wycięciu części skóry i wymodelowaniu chrząstki w miejscu odpowiadającym jej prawidłowemu zagięciu - grobelce, a następnie umocowaniu tej chrząstki szwami w prawidłowym ułożeniu. Inną wadą, którą można skorygować w trakcie tego zabiegu jest usunięcia guzka Darwina – zgrubienia w tylnej, górnej części obrąbka małżowiny usznej, będącego cechą wrodzoną .

Mikrocja - wada wrodzona ucha, która objawia się niewykształceniem lub brakiem niektórych struktur ucha.

Anocja - wada wrodzona, polegająca na całkowitym braku (aplazji) małżowin usznych.

Terapia mikrocji i anocji przebiega kilkuetapowo, w trakcie zabiegów zostaje wymodelowana małżowina z chrząstki łuku żebrowego lub sztucznych implantów. U tego typu malformacji istotnym jest sprawdzenie, czy rozwinął się przewód słuchowy, ucho wewnętrzne i środkowe oraz czy nie ma zaburzeń funkcji słuchowych.

Malformacje uszu po urazach: postępowanie podobne jak w przypadku mikrocji i anocji.

U noworodków jest odstawanie uszu normalnym zjawiskiem, w wieku niemowlęcym stopniowo się zmienia. U starszych osób obserwujemy rozmiękczanie chrząstki i fałdy ucha się rozciągają wszerz.

Badania

Jeśli pacjent będzie operowany w narkozie ogólnej, musi mieć wykonane przez internistę lub pediatrę rutynowe badania przedoperacyjne. Chirurg powinien znać stan zdrowia pacjenta i jego anamnezę rodzinną. Przed operacją wykonuje zdjęcie z przodu, z profilu i z tyłu. Czasami wykonuje się zdjęcie z góry – tzw. z lotu ptaka. Fotografuje się również detal deformacji. Mierzy się kąt pomiędzy ciemieniem głowy a tylną częścią małżowiny. Fizjologiczne wartości to 20-45 st., u kobiet jest ten kąt nieznacznie mniejszy.

Parametry

Zagięcie części chrzęstnejUpraszczając można powiedzieć, że wielkość małżowiny jest symetryczna z długością nosa. Górna krawędź ucha leży w linii prostej z korzeniem nosa, a dolna jest w linii czubka nosa. Kształt i rozmiar jest związany z płcią osobnika. Na przykład ucho kobiety ma kształt bardziej zbliżony do muszli, przez co ucho wydaje się mniejsze. U mężczyzn ucho jest bardziej płaskie i w związku z tym szersze. Różnice są również w kształcie płatków. Oś ucha powinna mieć nachylenie takie jak grzbiet nosa, ale częsta jest pionizacja osi. Szerokość małżowiny nie powinna być większa niż połowa długości ucha. Chirurdzy przy ocenie rozmiarów korzystają ze wskaźnika wyliczanego według wzoru 100 x szerokość/wysokość.

Przed zabiegiem

Pacjent nie może stosować leków na bazie kwasu acetylosalicylowego, np. aspiryny, polopiryny.

Przebieg operacji

Znieczulenie
W zależności od decyzji i preferencji lekarza lub pacjenta stosuje się narkozę ogólną /szczególnie u małych dzieci/ lub lokalną. Najczęściej zabieg odbywa się w znieczuleniu miejscowym. W przypadku narkozy ogólnej należy nie jeść, nie pić i nie palić 6 godzin przed operacją. W tej sytuacji pacjent pozostaje w szpitalu jeden dzień po zabiegu.
W większości przypadków jest jednak stosowana narkoza lokalna, kiedy zostaje znieczulona małżowina i jej okolica. Pacjent jest w pełni świadomy, ale nie odczuwa bólu. Ta metoda jest częściej stosowana u starszych dzieci lub dorosłych.

Przebieg korekcji uszu
Obszar wycięcia skóryZwykła operacja (np. odstających uszu) trwa przeciętnie godzinę. U bardziej skomplikowanych zabiegów, np. deformacji, może trwać znacznie dłużej. Aby chirurg mógł się dostać do chrzęstnego rusztowania małżowiny usznej, musi wykonać nacięcie skóry. Może ono być na przedniej powierzchni ucha albo na tylnej. Znacznie lepiej jest je jednak wykonać z tyłu ucha, ponieważ wtedy blizna jest niewidoczna. Kolejnym krokiem tej operacji jest odwarstwienie skóry i zabieg na chrząstce - „osłabienie” chrząstki, całkowite nacięcie lub wycięcie jej fragmentu.

Technika cięcia chrząstką
Cięcie jest praktycznie takie samo jak u wszystkich korekcji ucha. Zostaje usunięty nadmiar skóry wyznaczony przed zabiegiem. Chirurg wytnie część chrząstki z tylnej części ucha. Skóra w przedniej części pozostaje nietknięta. Niedogodnością jest strata gładkiej struktury małżowiny. Istotne jest, aby cięcia w chrząstce były jak najbardziej równe. W trakcie szycia można jeszcze ucho modelować. Kierunek szycia pozwala ucho rozciągnąć lub skrócić.

Technika oszczędzającą chrząstkę
Chodzi o ponacinanie lub ścieńczenie chrząstki w miejscu zagięcia. Potem się ją kształtuje i mocuje za pomocą szwów. Szwy zakładamy w 3 miejscach. Jeden szew mocuje ucho w górnej części, 3 szwy w kształcie litery U mocują ucho w środkowej części i jeden szew w dolnej. W ten sposób zostaje ukształtowane naturalne zagięcie – antyhelix. Najczęściej są to szwy niewchłanialne i mają pozostać pod skórą do końca życia.

Alternatywne rodzaje cięć
Istnieją również alternatywne rodzaje cięć, które nie są prowadzone w zagięciu za małżowiną, ale nad nią, i dalej równolegle po bokach. Tworzą osłonę skórną, z której jest część w razie potrzeby pod Ostateczna bliznakoniec operacji wycinana. Właśnie możliwość wycięcia skóry po wymodelowaniu chrząstki jest zaletą tego rozwiązania. Kolejną zaletą jest lepsze pole widzenia dla chirurga.

Reoperacja
Niestety jak u wszystkich zabiegów estetycznych nigdy nie istnieje gwarancja 100% satysfakcji, dlatego czasami przystępuje się do reoperacji, którą można wykonać wzdłuż tych samych cięć, należy jednak liczyć się z większymi komplikacjami. Efekt operacji jest trwały i o ile pacjent jest zadowolony, reoperacja nie jest potrzebna. Reoperacji można się poddać nie wcześniej niż po 6 lub 12 miesiącach od pierwszego zabiegu.
Jeśli efekt nie jest zadowalający w przypadku tylko 1 ucha, często przeprowadza się reoperację obydwu uszu w celu zachowania symetrii.

Czy jestem odpowiednim kandydatem do korekcji uszu?

Przed korekcją
W czasie pierwszej wizyty chirurg oceni stan uszu i wybierze odpowiednią metodę korekcji. Pacjent otrzyma instrukcje, jak się przygotować do zabiegu. Najodpowiedniejszym terminem zabiegu u dzieci jest wiosna przed rozpoczęciem nauki szkolnej. U dorosłych również najlepiej wykonać zabieg wiosną lub jesienią, ale nie ma pod tym względem żadnych zasadniczych ograniczeń. Warto lekarzowi przedstawić swoje oczekiwania. Chirurg wyjaśni, jak będzie przebiegała operacja, jaki zastosuje rodzaj znieczulenia, jakie są ryzyka i koszty związane z zabiegiem. Większość chirurgów zaleca, aby rodzice zaobserwowali, jak dziecko postrzega swoją wadę i nie zmuszali go do zabiegu. Istotne jest bowiem, aby dziecko współpracowało i cieszyło się z osiągniętych rezultatów.

Po operacji uszu
Jeśli zabieg jest wykonany w znieczulaniu miejscowym, pacjent w tym samym dniu może wrócić do domu. Po operacji w całkowitej narkozie wymagane jest pozostanie w szpitalu do następnego dnia. Głowa pacjenta jest po zabiegu obwiązana bandażem podłożonym watą. Czasami korzysta się z opasek elastycznych. W ciągu kilku pierwszych dni uszy mogą boleć /szczególnie dorosłych/, w tym celu stosuje się środki przeciwbólowe przepisane przez lekarza. Bywa, że uszy są opuchnięte, opuchlizna może się również pojawić tylko po jednej stronie. Opuchlizna stopniowo ustępuje i po około dwóch tygodniach uszy powinny mieć normalny wygląd. Po kilku dniach może być bandaż zastąpiony delikatniejszą opaską. Bezwzględnie należy przestrzegać zaleceń lekarza dotyczących noszenia opaski, szczególnie w nocy. W pierwszym tygodniu po zabiegu lepiej jest spać na plecach.
Jeśli nie zostały założone szwy wchłanialne, należy je wyjąć po 10-14 dniach. Po zdjęciu bandaża należy unikać aktywności fizycznej, przy której by mogło dojść do odgięcia ucha. W większości przypadków dorosły może powrócić do pracy w tydzień po zabiegu. To samo dotyczy dzieci, z tym że przez około 2 tygodnie powinny być zwolnione z wychowania fizycznego. Ewentualną wizytę u fryzjera należy zaplanować przed zabiegiem lub 2 tygodnie po zagojeniu blizn, dlatego że środki chemiczne stosowane przy farbowaniu lub trwałej mogą niekorzystnie wpłynąć na proces gojenia. Prawdopodobnie będzie konieczne wstrzymanie się od mycia włosów przez około 2 tygodnie. Włosy można jednak umyć w klinice przy zmianie opatrunków. Ważne jest, aby opatrunki nie były zdejmowane, ani zamoczone, mogłoby bowiem dojść do infekcji.

Powikłania
Ból związany z zabiegiem lepiej znoszą dzieci, stąd preferuje się wykonanie zabiegu w dzieciństwie. Ucho dorosłego jest mocniej unerwione, dlatego bardziej boli. Ból łagodzą środki przeciwbólowe. Krwawienie występuje nieznacznie częściej u zabiegów modelujących małżowinę i u reopreacji, niż u zabiegów korygujących odstawanie. Pooperacyjna infekcja występują rzadziej niż u innych operacji. O ile się pojawi, chodzi najczęściej o infekcję lokalną w miejscu szycia . Jeśli infekcja obejmie część chrzęstną, konieczne jest podanie doustnego antybiotyku. Do poważniejszych powikłań można zaliczyć obumieranie skóry nad chrząstką /występuje częściej u palaczy narażonych na zwężenie naczyń/. Czasami w miejscu blizny za uchem tworzy się przerosła blizna lub keloid/bliznowiec/. Przy obecnym postępie medycyny spotykamy się z tego typu powikłaniami coraz rzadziej. Podawane są wówczas kortykosteroidy. W przypadku pooperacyjnych deformacji /na szczęście bardzo rzadkich/ zaleca się reoperację.

Jak długo utrzymuje się efekt?
Efekt zabiegu jest trwały.

Aktualizowane: 18.06.2013

Autor

MUDr. Tomáš Doležal

Zasięgnij opinii specjalisty w dziedzinie Korekcja uszu (Otoplastyka)

Polecane zabiegi

Transparentny Lekarz

Zabiegi, na które wybierają się inni