Spis treści

  • Wstęp
  • Czym jest kwas hialuronowy?
  • Zastosowania
  • Dla kogo?
  • Rodzaje HA
  • Jak przygotować się do zabiegu?
  • Przeciwwskazania
  • Przebieg zabiegu
  • Po zabiegu
  • Efekty
  • Wybór specjalisty
  • Powikłania
  • Hialuronidaza
  • Preparaty na bazie HA
  • Inne preparaty
  • Często zadawane pytania
  • Bibliografia:

Wstęp

Zabiegi z wykorzystaniem wypełniaczy są niezwykle skuteczną i popularną metodą odmładzania twarzy. Kwas hialuronowy – polisacharyd, który naturalnie występuje w ludzkim organizmie – to najbardziej uniwersalny i najczęściej używany wypełniacz. Według statystyk Międzynarodowego Towarzystwa Chirurgii Plastycznej (ISAPS) z 2018 roku zabiegi z wykorzystaniem kwasu hialuronowego to druga najczęściej wykonywana nieinwazyjna procedura medycyny estetycznej na świecie (3,729,833 zabiegów w ciągu roku).

Kwas hialuronowy

Budowa HA

Czym jest kwas hialuronowy?

Kwas hialuronowy (ang. HA – hialuronic acid) to, jak informują eksperci z Medestetis glikozaminoglikan, naturalnie występujący w naszym organizmie, będący podstawowym składnikiem skóry. Cechuje go duża wszechstronność (jest wstrzykiwany do różnych warstw skóry) i rzadko powoduje reakcje alergiczne. Z czasem się wchłania, dlatego też efekt zabiegów jest odwracalny. W medycynie estetycznej ceni się go ze względu na jego zdolność wiązania wody i utrzymywania właściwego nawilżenia i napięcia skóry. Za jego istotną funkcję uznaje się też podtrzymywanie właściwych poziomów kolagenu i elastyny, które są odpowiedzialne za napięcie, elastyczność i sprężystość skóry.

O właściwościach kwasu hialuronowego opowiada dr n. med. Wojciech Rybak

Zastosowania

Opisywana przez nas substancja ma szerokie zastosowanie w medycynie, nie tylko estetycznej; sprawdzi się również jako środek stosowany w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów; w ortopedii w leczeniu ścięgien, wiązadeł stawów i chrząstek; w ginekologii w celu przyspieszenia gojenia ran, w urologii przy leczeniu zespołu bolesnego pęcherza; oraz w okulistyce, w urazach ciałka szklistego.

Kwas hialuronowy znajduje jednak najwięcej zastosowań w medycynie estetycznej; oto większość z nich:

  • wypełnianie zmarszczek twarzy i szyi (nosowo-wargowych, na czole, lwiej zmarszczki i inne)
  • modelowanie i podkreślanie kości policzkowych
  • wypełnianie doliny łez
  • powiększanie i ujędrnianie ust
  • korekta asymetrii warg sromowych
  • korekcja opadających kącików ust
  • korekta nosa
  • modelowanie podbródka
  • modelowanie owalu twarzy
  • powiększanie punktu G
  • powiększanie penisa
Wypełnianie doliny łez kwasem hialuronowym

Korekta cieni pod oczami i wypełnianie doliny łez preparatem z HA (Ars Estetica)

Dla kogo?

Zabieg można wykonać zarówno u mężczyzn i kobiet, najczęściej w wieku średnim, w wieku 35-65 lat, ponieważ, jak informują specjaliści z Kliniki Krajewski, stężenie kwasu hialuronowego w skórze spada z wiekiem. U osób w tej grupie wiekowej stosujemy go zazwyczaj na płytkie i głębsze zmarszczki, odwodnioną skórę, różne asymetrie i w celu uzupełnienia objętości.

Leczenie można również zaproponować młodszym pacjentom, którzy marzą o wypełnieniu i spłyceniu blizn potrądzikowych, zniwelowaniu garbka nosa, wystającej brody lub wymodelowaniu ust. Również w tym wieku bywa zalecane intensywne nawilżenie skóry.

Odpowiednim kandydatem jest więc zdrowa dorosła osoba, która ma realistyczne oczekiwania dotyczące efektów zabiegu.

Kwas hialuronowy: odmładzanie dłoni

Odmładzanie dłoni kwasem hialuronowym (Medical Margaret Spa)

Rodzaje HA

Istnieje wiele marek preparatów z kwasem hialuronowym, jednak możemy wyróżnić jego dwa podstawowe warianty, jak objaśniają specjaliści z kliniki Say Wow:

  • kwas hialuronowy usieciowany: usieciowanie ma na celu połączenie jego cząsteczek w większe konglomeraty tak, aby organizm ich zbyt szybko nie zmetabolizował. Takim preparatem możemy więc modelować twarz, uzupełniać ubytki, wypełniać miejsca, które utraciły objętość. Nadaje się również do odmładzania dłoni oraz powiększania i modelowania ust. Usieciowany kwas hialuronowy nie potrafi w taki sposób jak nieusieciowany nawilżać i wiązać wody.
  • kwas hialuronowy nieusieciowany: doskonale nawilża i rewitalizuje skórę. Jest przeznaczony do poprawy kondycji zmęczonej, przesuszonej skóry z widocznymi oznakami starzenia. Najczęściej jest podawany metodą mezoterapii, gdzie jest najważniejszym składnikiem mezoterapuetyków – podawanych do skóry substancji czynnych.
Wstrzykiwanie kwasu hialuronowego

Wstrzykiwanie kwasu hialuronowego (Klinika Dr Kuschill Medestetis)

Jak przygotować się do zabiegu?

Przed zabiegiem należy skonsultować się ze specjalistą, który zadecyduje, czy HA może być zastosowany u danego pacjenta. Jeśli pacjent jest zdrowy, nie ma żadnych stanów zapalnych w obrębie jamy ustnej i nie ma innych przeciwwskazań zdrowotnych, aplikacja wypełniacza może odbyć się w dniu konsultacji, jako że zabiegi z wykorzystaniem HA są małoinwazyjne i zazwyczaj badanie moczu czy morfologia krwi nie są konieczne.

Mimo że podanie kwasu hialuronowego to jedna z najbezpieczniejszych procedur medycyny estetycznej, istnieją pewne sytuacje, kiedy nie można go podać. Kwasu hialuronowego nie należy podawać tuż po chorobie zakaźnej typu laryngologicznego, a nawet po higienie jamy ustnej, istnieje bowiem większe ryzyko powikłań infekcyjnych.

Przeciwwskazania

Zabiegi z wykorzystaniem kwasu hialuronowego należą do bezpiecznych i uznawane są za minimalnie inwazyjne, jednak każdy zabieg wiąże się z pewnym ryzykiem i przeciwwskazaniami. Zespół Kliniki Dr Mudel przedstawia przeciwwskazania do tegoż zabiegu:

  • ostra choroba zapalna skóry (opryszczka, trądzik)
  • zaburzenia krzepnięcia krwi
  • przyjmowanie leków immunosupresyjnych i rozrzedzające krew
  • poważniejsze choroby autoimmunologiczne
  • ciąża i karmienie piersią
  • tendencja do rozwoju blizn przerostowych i keloidów
Kwas hialuronowy przed i po

Korekta bruzdy wargowo-nosowej kwasem hialuronowym (Instytut Yonelle)

Przebieg zabiegu

Przed zabiegiem konieczne jest dokładne oczyszczenie twarzy. Następnie stosuje się znieczulenie miejscowe (około 30 minut przed zabiegiem) w formie kremu EMLA, jak informują specjaliści z Noviline. Preparat kwasu hialuronowego wstrzykiwany jest w dane warstwy skóry w zależności od miejsca zastosowania i efektu, który chcemy osiągnąć. Aby uzyskać idealny rezultat, często konieczne jest łączenie różnych technik aplikacji i kilku rodzajów preparatów.

Zabieg trwa 30-60 minut z aplikacją kremu znieczulającego włącznie, w zależności od obszaru aplikacji i rodzaju problemu.

W celu podania kwasu hialuronowego korzystamy z igły lub kaniuli. Zastosowanie kaniuli jest zwykle mniej bolesne, pacjent ma mniej wkłuć i ryzyko wystąpienia siniaków jest mniejsze. W okolicy doliny łez zawsze używamy kaniuli, która jest delikatniejsza, zapobiegamy w ten sposób uszkodzeniu struktur anatomicznych tej okolicy.

Powiększanie ust kwasem hialuronowym

Efekty powiększania ust kwasem hialuronowym (lek. med. Krystyna Lubelska)

Po zabiegu

Mowa o zabiegu iniekcyjnym, więc nie zawsze można uniknąć drobnych siniaczków w miejscu wkłucia. Może wystąpić także przejściowe zaczerwienienie i obrzęk, jak informuje zespół centrum Neonia. Oba objawy powodują jednak umiarkowany dyskomfort i samoistnie znikają w przeciągu kilkunastu godzin po zabiegu. Po zabiegu możemy schłodzić leczony obszar, aby zapobiec tworzeniu się siniaków i obrzęków.


Przez około tydzień po zabiegu należy unikać ekstremalnych temperatur: zarówno niskich, jak i wysokich, a także sauny, solarium oraz intensywnych ćwiczeń fitness. Tuż po zastosowaniu kwasu hialuronowego nie należy planować wykonywać zabiegów stomatologicznych, które wymagałoby intensywnego i dłuższego otwierania jamy ustnej. Takie zabiegi należy przesunąć na okres co najmniej tygodnia po implantacji wypełniacza. Nie ma innych ograniczeń po aplikacji HA, do normalnych czynności możesz powrócić bezpośrednio po zabiegu.

Wypełnianie zmarszczek kwasem hialuronowym przed i po

Efekty zabiegu z wykorzystaniem usieciowanego kwasu hialuronowego (Beauty Medica)

Efekty

Pierwsze efekty widoczne są niemal od razu po zabiegu, jednak eksperci z Lenartowicz Clinic zaznaczają, że optymalne rezultaty zaobserwujemy po około 2 tygodniach i utrzymają się one 6-18 miesięcy, w zależności od organizmu, miejsca podania kwasu oraz rodzaju i marki HA. Specjaliści informują, że zabieg można powtórzyć po 6-20 miesiącach. Usieciowany kwas hialuronowy utrzymuje się w organizmie niż nieusieciowany. Warto też pamiętać, że nieusieciowany kwas hialuronowy podany metodą mezoterapii utrzymuje się w skórze przez około 3 tygodnie, ale jego działanie trwa dłużej, ponieważ dzięki stymulacji komórek tkanki łącznej dochodzi do stopniowej odbudowy kolagenu i elastyny.

Tak jak wspomnieliśmy powyżej to jedna z najczęściej wykorzystywanych substancji w medycynie estetycznej, dlatego też efekty jej użycia są równie mnogie co zastosowania; oto, co możemy osiągnąć, dzięki aplikacji kwasu hialuronowego:

  • wypełnienie zmarszczek bruzd
  • rewitalizacja i odmłodzenie skóry
  • wypełnienie ust
  • poprawa wyglądu blizn
  • wypełnienie blizn i kości policzkowych
  • wymodelowanie konturu twarzy
  • zmiana kształtu nosa
  • powiększenie penisa
  • rewitalizacja kobiecych narządów intymnych

Warto tutaj wspomnieć, że w celu usunięcia zmarszczek mimicznych w górnej części twarzy stosowana jest toksyna botulinowa typu A, a nie HA. Dla lepszego efektu można ten zabieg połączyć z mezoterapią nieusieciowanym kwasem hialuronowym. Również w obszarze u nasady nosa należy bardzo ostrożnie podchodzić do kwestii wykorzystania wypełniaczy na bazie HA. Ze względów anatomicznych jest to obszar bardzo ryzykowny dla tego typu leczenia.

Wstrzykiwanie kwasu hialuronowego

Na zabieg wstrzykiwania kwasu hialuronowego najlepiej udać się do specjalisty medycyny estetycznej lub dermatologa

Wybór specjalisty

Mimo że nie chodzi o inwazyjny, chirurgiczny zabieg, nie każdy może wstrzykiwać wypełniacze. Jedynie doświadczony dermatolog, chirurg plastyczny lub lekarz medycyny estetycznej potrafi dobrać preparat oraz właściwą technikę podania wypełniacza. Lekarza trzeba wybierać starannie, aby zminimalizować ryzyko powikłań. Pacjent powinien zapytać o jego kompetencje zawodowe, specjalizację i doświadczenie w tym zakresie. Tylko specjalista, który jest odpowiednio przeszkolony, może rozpoznać potencjalne ryzyka i wie, jak sobie poradzić w przypadku komplikacji, których nigdy nie można wykluczyć.

Dobrym źródłem informacji przy wyborze lekarza są doświadczenia innych pacjentów, którzy poddali się takiemu samemu zabiegowi. Warto zobaczyć zdjęcia przed i po, aby zapoznać się z rzeczywistymi wynikami leczenia.

Powikłania

Zabiegi wstrzykiwania HA  uznaje się za jedne z najbardziej bezpiecznych procedur medycyny estetycznej. Mimo to każda nawet tak drobna interwencja wiąże się z pewnym ryzykiem. W tym przypadku mogą wystąpić:

  • reakcja alergiczna: kwas hialuronowy występuje naturalnie w organizmie człowieka, jednak preparaty wypełniające na jego bazie nie są w pełni naturalne i oprócz HA zawierają również inne substancje i to właśnie one mogą powodować alergię u niektórych osób, wyjaśnia specjalista medycyny estetycznej Marek Wasiluk.
  • obrzęk: niewielki obrzęk po wstrzyknięciu zwykle bardzo szybko znika, jeśli jednak utrzymuje się on dłużej niż dwa tygodnie, należy skonsultować się z lekarzem.
  • grudki: zwykle spowodowane są nierównomiernym rozprowadzeniem wypełniacza; problem można rozwiązać rozpuszczając wypełniacz hialuronidazą, o której mowa poniżej.
  • ziarniaki: zgrupowane komórki zapalne, występujące najczęściej w obszarze zmarszczek nosowo-wargowych, tworzą się u około 0,1% pacjentów; bardzo rzadko pojawiają się po zastosowaniu kwasu hialuronowego, najczęściej występują po podaniu materiałów niewchłanialnych, np. wypełniaczy na bazie polimetakrylanu metylu lub silikonu
  • zatory i martwica: są to bardzo rzadkie, ale poważne komplikacje, które mają miejsce, kiedy materiał wypełniający zamyka naczynie, powodując zaburzenie dopływu krwi do otaczających tkanek, co może w najgorszym przypadku zakończyć się martwicą.
  • biofilm: to wysoce zorganizowane wielokomórkowe skupiska bakterii, które przyczyniają się do rozwoju wielu infekcji, które powstać po podaniu wypełniacza, prowadząc do rozwoju różnego typu stanów zapalnych; HA powoduje zmiany w układzie odpornościowym pacjenta i może wchodzić w interakcje z patogenami, które są obecne w jego organizmie; powodem pojawienia się u pacjenta dolegliwości związanych z biofilmem nie musi być ostatnie podanie wypełniacza, ale również jakikolwiek wcześniejszy zabieg: objawy biofilmu mogą wystąpić nawet z dużym opóźnieniem po podaniu, najczęściej w momencie obniżenia odporności organizmu, podczas choroby, przy problemach stomatologicznych; aby uniknąć tego powikłania ważna jest higiena jamy ustnej i używanie antyseptycznych narzędzi.

Aby uniknąć komplikacji, należy wybrać odpowiedni gabinet i doświadczonego lekarza, który ma wiedzę anatomiczną i, jeśli wystąpią komplikacje, wie, jak postępować. Konieczne jest uświadomienie sobie, że jest to zabieg medyczny, który niesie ze sobą pewne ryzyko i biorąc pod uwagę, że każda osoba jest do pewnego stopnia anatomicznie unikalna (np. ma nietypowy przebieg naczyń krwionośnych), niektórych powikłań nie można całkowicie uniknąć.

O powikłaniach po zastosowaniu HA opowiada specjalista medycyny estetycznej Piotr Sznelewski, członek zarządu PTMEiAA

Hialuronidaza

Hialuronidaza to enzym, który rozkłada kwas hialuronowy w skórze i zwiększa przepuszczalność tkanek łącznych. Jest najczęściej wykorzystywana do korygowania zbyt mocnych wypełnień, po podaniu zbyt dużej ilości materiału w okolicach, gdzie HA utrzymuje się dłużej. Znajduje swoje zastosowanie również w przypadku przemieszczeń kwasu hialuronowego, po użyciu niewłaściwego wypełniacza, po pojawieniu się grudek lub obrzęków. Podana u pacjenta z zatorem naczyń może go uratować przed martwicą. Hialuronidaza jest też obok antybiotyków kluczowym składnikiem leczenia powikłań bakteryjnych.

Hialuronidazę wstrzykuje się za pomocą cienkiej igły w miejsce, gdzie chcemy usunąć nadmiar wypełniacza. Efekt jej działania jest natychmiastowy: 60% rozpuszczonego kwasu jest usuwane w ciągu 1 dnia, reszta ulega rozkładowi stopniowo, dlatego przed ponowieniem aplikacji należy odczekać 2 tygodnie.

Hialuronidazy nie powinno się podawać u osób uczulonych na jad owadów błonkoskrzydłych (np. pszczół), jest bowiem jednym ze składników ich jadu. Nie można jej również stosować u osób z alergią na białko bydlęce i owcze. Hialuronidaza nie powinna być podawana w okolicę leczoną w ciągu ostatnich 48h toksyną botulinową.

Ryzyko powikłań można zminimalizować oddając się w ręce doświadczonego lekarza, który wybierze najbardziej odpowiedni rodzaj wypełniacza i technikę aplikacji odpowiednią dla obszaru poddawanego zabiegowi.

Kwas hialuronowy Saypha

Wypełniacz na bazie HA: Saypha®

Preparaty na bazie HA

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów na bazie kwasu hialuronowego i pacjent nie zawsze dobrze orientuje się w ich właściwościach. Właśnie dlatego zawsze powinniśmy skontaktować się ze specjalistą, który dobierze odpowiedni preparat, biorąc pod uwagę stan zdrowia i rodzaj defektu pacjenta. Upewnij się, że specjalista wybrał preparat dopuszczony do użytku na terenie Polski i Unii Europejskiej.

Oto producenci i marki kwasu hialuronowego zaaprobowane przez Amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA):

  • Allergan (Juvederm)
  • Teoxane (Teosyal)
  • Merz (Belotero, Radiesse)
  • Galderma (Restylane)
  • Croma Pharma (Saypha)
  • Neauvia Organic (Neauvia)
Serum z kwasem hialuronowym

Serum z HA marki The Ordinary

Inne preparaty

Wstrzykiwanie to nie jedyna metoda aplikacji kwasu hialuronowego: występuje on także w innych produktach takich jak tabletki czy kremy.

HA jest podstawowym składnikiem wielu kosmetyków o działaniu nawilżającym: kremów, maseczek, serum, balsamów. Ich rola polega na nawilżeniu powierzchownych warstw naskórka i stworzeniu ochronnego filtra. Jednak, jak objaśnia lek. med. Małgorzata Ornatowska, skuteczność kremów jest jednak dość ograniczona ze względu na niemożność przeniknięcia dużych cząsteczek kwasu do głębszych warstw skóry.

Na rynku dostępne są także suplementy diety z kwasem hialuronowym. Kapsułki z HA przeznaczone do łykania nawilżają włosy, paznokcie i skórę, przyspieszają gojenie ran i poprawiają wygląd blizn, także tych, które powstały w wyniku trądziku.

Często zadawane pytania

  • Jak długo utrzymuje się efekt zabiegu? W zależności od miejsca podania kwasu, predyspozycji organizmu oraz rodzaju preparatu (kwas usieciowany lub nieusieciowany) efekty utrzymują się od 6 do 18 miesięcy.
  • Czy kwas hialuronowy może być wykorzystany do powiększenia piersi? Użycie wypełniaczy w postaci żelu z HA w celu powiększenia biustu jest przeciwwskazane przez ekspertów w wielu krajach UE. Ma to związek z tym, że mogą one powodować zatory w tym miejscu lub uniemożliwić zdiagnozowanie guzków.
  • Co zrobić, jeżeli po zabiegu wystąpił obrzęk? Można zastosować zimne okłady lub zażycie środków przeciwzapalnych w cięższych przypadkach.
  • Dla kogo jest zabieg? Zabieg zaleca się u osób z odwodnioną i starzejącą się skórą, ale można go także wykonać u młodszych pacjentów walczących z pierwszymi oznakami starzenia lub chcących powiększyć usta lub wymodelować kości policzkowe. Zabieg poleca się także kobietom, szukającym małoinwazyjnego sposobu na odmłodzenie pochwy.
  • Czy zabieg wstrzykiwania kwasu hialuronowego można łączyć z innymi zabiegami? Nie istnieją przeciwwskazania do łączenia tej interwencji z innymi zabiegami medycyny estetycznej. W niektórych przypadkach łączenie go z innymi zabiegami jest nawet zalecane, ponieważ pozwala osiągnąć lepsze efekty. Ważne jest ustalenie właściwej kolejności terapii oraz zachowanie odpowiedniego odstępu między poszczególnymi zabiegami. HA reaguje na wysoką temperaturę, dlatego bezpośrednio po iniekcji nie powinno się wykonywać zabiegów laserowych. Działanie HA wzmacniają natomiast peelingi. Ponadto terapia może być łączona między innymi z toksyną botulinową, karboksyterapią, osoczem bogatopłytkowym, nićmi liftingującymi, wypełniaczami o działaniu stymulującym i fototerapią LED.

Bibliografia:

"Treści publikowane na portalu Estheticon.pl (strona internetowa i aplikacja) nie mogą w żadnym wypadku zastąpić indywidualnej konsultacji u specjalisty chirurgii plastycznej i medycyny estetycznej lub dziedzin pokrewnych. Jeśli rozważasz poddanie się zabiegowi medycyny estetycznej lub operacji plastycznej lub w razie jakichkolwiek wątpliwości natury medycznej, skontaktuj się z Twoim lekarzem specjalistą. Portal Estheticon nie potwierdza wiarygodności treści, zabiegów oraz innych materiałów i informacji opublikowanych na portalu ani nie poleca żadnych produktów, marek czy pracowników służby zdrowia."