Absolwentka filologii hiszpańskiej i translatoryki na UJ. Specjalizuje się w tłumaczeniu tekstów o tematyce medycznej. Doświadczenie zdobywała w największym wydawnictwie medycznym w Polsce.
Utworzono: 4 mar 2020 · Zaktualizowano: 11 maj 2021

Spis treści

  • Wstęp
  • Chirurgiczne metody leczenia nowotworów piersi
  • Wskazania
  • Wybór specjalisty
  • Czego spodziewać się na pierwszej wizycie?
  • Przebieg zabiegu
  • Jak przygotować się do operacji?
  • Rekonwalescencja
  • Możliwe komplikacje
  • Efekty
  • Często zadawane pytania
  • Bibliografia
Czy jesteś odpowiednią kandydatką do plastycznej rekonstrukcji piersi?

Czy jesteś odpowiednią kandydatką do plastycznej rekonstrukcji piersi?

Wstęp

Z roku na rok w Polsce i na świecie wzrasta zachorowalność na nowotwór piersi. Potwierdzają to dane Krajowego Rejestru Nowotworów – w 2017 roku rak piersi był najczęściej wykrywanym nowotworem złośliwym wśród kobiet (22% wszystkich nowotworów).

Wzrost zachorowań powoduje również wzrost częstotliwości wykonywania zabiegu mastektomii, czyli usunięcia gruczołu piersiowego. Konsekwencją zabiegu są utrata części lub całej piersi, blizny i zaburzone proporcje sylwetki. Wiąże się to z negatywnymi konsekwencjami dla pacjentki zarówno na gruncie zdrowia fizycznego, jak i psychicznego. Z tego względu zaleca się wykonanie rekonstrukcji piersi, dzięki której pacjentki mają szansę na szybsze i łatwiejsze odzyskanie równowagi psychicznej po chorobie, odbudowanie poczucia własnej wartości oraz ogólną poprawę jakości życia.

Chirurgiczne metody leczenia nowotworów piersi (dr n. med. Tadeusz Witwicki)

Chirurgiczne metody leczenia nowotworów piersi

Mastektomia, czyli amputacja piersi, może obejmować partię piersi lub całą pierś. Plastyczna rekonstrukcja piersi jest uzależniona od zasięgu chirurgicznie usuniętej tkanki.

  • Mastektomia radykalna: (usunięcie tkanki piersiowej). Pierś jest usunięta całkowicie, łącznie ze skórą nad nią.
  • Zabieg oszczędzający tkankę piersiową: Guz jest usuwany wraz z otoczką go okalającą. Pierś jest zachowana w relatywnie niezmienionym kształcie, który można następnie jeszcze udoskonalić.
  • Zabieg oszczędzający skórę: Gruczoł piersiowy jest usuwany razem z brodawką i otoczką brodawki. Skóra nie zostaje jednak naruszona.
  • Podskórna mastektomia (usunięcike gruczołu piersiowego): Chirurg usuwa cały gruczoł piersiowy, ale pozostawia skórę łącznie z brodawką i otoczką brodawki w celu ulatwienia późniejszej rekonstrukcji.
Rekonstrukcja piersi

Rekosntrukcję piersi można wykonać nawet od razu po mastektomii

Wskazania

Eksperci z Formmed ES objaśniają, że rekonstrukcja piersi jest zalecana w przypadku pacjentek po usunięciu zmian nowotworowych z piersi w wyniku mastektomii, tumorektomii, kwadrantektomii itp.; operacja jest zalecana ze względu na następstwa psychiczne i fizyczne tych zabiegów (m.in. blizny, asymetryczna klatka piersiowa i jej zapadanie). 

Operacja jest zalecana także w przypadku pacjentek, u których jedna pierś nie wykształciła się lub wykształciła się w dużo mniejszym stopniu niż druga z powodu uwarunkowań genetycznych (zespół Polanda) lub zaburzeń hormonalnych, kontynuują specjaliści. 

Z drugiej strony należy wspomnieć, że istnieją pewne przeciwwskazania do tego rodzaju operacji. Specjaliści z kliniki Promedion przestrzegają, że na rekonstrukcję nie powinny decydować się pacjentki z nieuregulowaną cukrzycą, nadciśnieniem, otyłością i kobiety nałogowo palące, jako że w tych przypadkach zwiększa się ryzyko powikłań związanych przede wszystkim ze znieczuleniem i procesem gojenia. 

Sposoby plastycznej rekonstukcji piersi

Istnieją różne techniki rekonstrukcji piersi

Wybór specjalisty

W pierwszej kolejności należy upewnić się, że lekarz ma odpowiednie wykształcenie: w Centralnym Rejestrze Lekarzy RP znajdziemy informacje o tym czy ma on aktualne prawo do wykonywania zawodu oraz o tym, jakie specjalizacje ukończył. Powinniśmy szukać lekarza, który ukończył specjalizację w zakresie chirurgii plastycznej i rekonstrukcyjnej. 

Warto także zwrócić uwagę na to, czy dany specjalista jest członkiem któregoś ze stowarzyszeń medycznych zrzeszających chirurgów, takiego jak np. Polskie Towarzystwo Chirurgii Plastycznej, Rekonstrukcyjnej i Estetycznej (PTChPRiE). Kolejnym krokiem powinno być zapoznanie się z opiniami o danym lekarzu, zdjęciami jego byłych pacjentów, a także z recenzjami samej kliniki lub szpitala, w którym przyjmuje. 

Dzięki temu pacjentka zyska większą pewność i spokój, związane z tym, że oddaje się w ręce wysoko wykwalifikowanego, doświadczonego specjalisty. Ważna jest także relacja i zaufanie do lekarza, dlatego też warto zdecydować się na konsultację nawet w kilku klinikach, jeżeli mamy wątpliwości

Mastektomia jednostronna

Po mastektomii możemy odbudować jedną lub dwie piersi

Czego spodziewać się na pierwszej wizycie?

Należy pamiętać, że na pierwszą wizytę z wybranym chirurgiem pacjentka powinna zabrać wszystkie swoje badania i kompletną dokumentację medyczną, tak by lekarz był w stanie zapoznać się z jej historią kliniczną. Powinna także zanotować sobie wszystkie leki i suplementy, które przyjmuje, aby chirurg miał pełny obraz jej stanu zdrowia.

Na pierwszej konsultacja chirurg zbada pacjentkę, przeanalizuje jej historię medyczną i biorąc pod uwagę takie parametry jak waga, wzrost i rozmiar piersi, zasugeruje najbardziej adekwatne leczenie.

Ponadto, warto przygotować się do konsultacji i zanotować sobie wszystkie pytania do specjalisty – pierwsza wizyta to doskonała okazja, aby zadać lekarzowi pytania i wyjaśnić wątpliwości. Warto także poruszyć kwestię oczekiwań pacjentki co do efektów, ponieważ niektóre pacjentki nie wiedzą, jakich rezultatów mogą oczekiwać.

Przebieg rekonstrukcji piersi tkankami własnymi

Przebieg rekonstrukcji piersi tkankami własnymi

Przebieg zabiegu

Istnieje kilka metod rekonstrukcji piersi, wśród których możemy wyróżnić:

1. Rekonstrukcja piersi przy użyciu własnych tkanek:

Eksperci z Mayo Clinic objaśniają, że to dosyć skomplikowany zabieg, podczas którego wykorzystywane są tzw. płaty skórno-mięśniowe lub skórno-tłuszczowe, wytwarzane z tkanek własnych pacjentki. Niekiedy można wykonać tę interwencję w połączeniu z mastektomią, jako jej ostatni etap, chociaż zabieg można też przeprowadzić później. Wszystkie opisane poniżej techniki tego rodzaju rekonstrukcji wymagają znieczulenia ogólnego. W niektórych przypadkach konieczne może okazać się przeprowadzenie więcej niż jednego zabiegu, aby otworzyć brodawkę i sutek lub aby uzyskać zadowalający efekt estetyczny. Podczas operacji tą metodą chirurg wykonuje przeszczep skóry, tkanki mięśniowej i tłuszczowej oraz naczyń krwionośnych z wybranego obszaru ciała do rekonstruowanej piersi. Płaty możemy podzielić na uszypułowane i nieuszypułowane (wolne). W tym pierwszym przypadku płat nie zostaje odcięty całkowicie od naczyń krwionośnych miejsca dawczego; z kolei płaty wolne są całkowicie odcinane od miejsca dawczego, a naczynia krwionośne w tym miejscu zostają przerwane.

Rekonstrukcji tego typu można dokonać, pobierając materiał na płaty skórno-mięśniowe lub skórno-tłuszczowe z różnych części ciała. Pierś możemy odbudować:

  • Płatem z brzucha (TRAM): polega na pobraniu i wypreparowaniu płata do przeszczepu z mięśnia, skóry i tłuszczu brzucha. Pobiera się cały mięsień prosty brzucha lub tylko jego część, przy czym dla pacjentki korzystniejszy jest ten drugi scenariusz.
  • Płatem z brzucha (DIEP): w przeciwieństwie do opisanej wyżej techniki z brzucha pobiera się skórę i tkankę tłuszczową, natomiast uszkodzenie mięśnia jest minimalne (wypreparowuje się z niego naczynia krwionośne). Stanowi to dużą zaletę, gdyż w ten sposób pacjentka może zachować siłę i napięcie mięśniowe tej części ciała.
  • Płatem z brzucha (SIEA): w tej technice tętnica nabrzuszna powierzchowna ma odpowiadać za ukrwienie płata. Wykorzystuje się tkanki pobrane z brzucha, jednak w tym przypadku płat nie jest uzależniony od głęboko położonych naczyń.
  • Płatem z pleców (mięsień najszerszy grzbietu, płat LD): w tym przypadku chirurg pobiera materiał do odbudowy piersi z górnej części pleców; tę metodę stosuje się zazwyczaj u kobiet z małymi i średnimi piersiami;
  • Płatem z pośladka (SGAP): tkanki pobiera się z pośladka, co jest wskazane u kobiet, które nie mają wystarczająco materiału w okolicach pleców i brzucha.
  • Płatem z uda wewnętrznego (TUG): tkankę mięśniową i tłuszczową pobiera się z okolicy biegnącej od dolnej części pod pośladkiem do uda wewnętrznego; to stosunkowo nowa metoda, którą stosuje się u kobiet z małym i średnim biustem.

2. Silikonowe implanty: metoda polega na wykorzystaniu silikonowych protez w celu uzyskania najbardziej symetrycznych i naturalnych piersi jak to możliwe. Wszczepienie implantów można wykonać w połączeniu z mastektomią, jednak to chirurg decyduje, czy jest taka możliwość. Czasami, aby osiągnąć efekt symetrycznych piersi, konieczna jest więcej niż jedna operacja. Zabieg nie jest zalecany u pacjentek, które powinny poddać się radioterapii po usunięciu gruczołu piersiowego.

3. Zastosowanie implantów i ekspanderów: ekspandery stosuje się jako ostatni krok w mastektomii; są wypełnione solą fizjologiczną, umieszcza się je pod skórą i tkanką mięśniową do momentu wymiany na silikonowy implant, a ich zadaniem jest rozciągnięcie skóry i przygotowanie jej na przyjęcie właściwej protezy. Nie zaleca się tej metody u pacjentek ze wskazaniem do radioterapii, jak zaznacza zespół Kliniki Dr Szczyt.

4. Przeszczep tłuszczu: to stosunkowo rzadko stosowana technika, choć coraz częściej łączy się ją z opisywanymi powyżej metodami. Polega na pobraniu tkanki tłuszczowej z wybranego obszaru (np. uda, brzuch, talia) i przeszczepieniu jej do piersi, dzięki czemu zyska ona naturalniejszy i pełniejszy kształt. W tym przypadku konieczne jest wykonanie około 4 zabiegów w ciągu 3 miesięcy.

Rekonstrukcja sutka:

U kobiet po mastektomii najczęściej konieczne jest również wykonanie rekonstrukcji sutka, tak aby odtworzona pierś miała jak najbardziej naturalny i harmonijny wygląd. Brodawkę można odtworzyć na przykład dzięki przeszczepowi tkanek lub technice mikropigmentacji.

Kobieta po mastopeksji

Rekonstrukcję piersi można przeprowadzić różnymi metodami

Jak przygotować się do operacji?

Przyjmowanie aspiryny i leków z kwasem acetylosalicylowym przed interwencją jest przeciwwskazane i zaleca się odstawienie tych preparatów na 2 tygodnie przed i 2 tygodnie po niej. Eksperci zalecają także niepalenie papierosów i niepicie alkoholu przed zabiegiem oraz w okresie rekonwalescencji, ponieważ te nawyki wpływają negatywnie na proces gojenia. 

W dniu operacji oraz wypisu ze szpitala pacjentka powinna ubrać się w wygodne i luźne ubrania. Pacjentki powinny unikać depilacji lub golenia się na dzień przed operacją, wskazane jest wykonanie tych czynności na minimum 3 dni przed. 

Operacja plastyczna piersi

Podczas zabiegu konieczne jest odbudowanie brodawki

Rekonwalescencja

Przebieg i czas okresu rekonwalescencji zależą głównie od wieku i stanu zdrowia pacjentki oraz od zastosowanej techniki. W przypadku rekonstrukcji tkankami własnymi proces gojenia trwa dłużej niż przy rekonstrukcji implantami czy własną tkanką tłuszczową. 

Po operacji pacjentka może pozostaje pod obserwacją około 1-3 dni i może zostać wypisana, gdy chirurg uzna jej stan za stabilny. Po interwencji konieczne jest  noszenie specjalnego biustonosza, który stabilizuje biust, pomaga w procesie gojenia i zapewnia lepsze efekty estetyczne – wyjaśnia zespół Kliniki Dr Dębski. W niektórych przypadkach oprócz szwów stosuje się dreny, które pozwalają na usuwanie nadmiaru płynów (krew, osocze itp.); usuwa się je po 1-2 tygodniach w zależności od stanu pacjentki.

Zaleca się, aby ktoś towarzyszył pacjentce w dniu zabiegu i wypisu ze szpitala. Dzięki temu otrzyma ona wsparcie psychologiczne oraz bezpiecznie wróci do domu po zabiegu. Ponadto należy odpowiednio często zmieniać opatrunki i dezynfekować rany, przy czym również przydatna może okazać się czyjaś pomoc. 

W okresie krótko po zabiegu mogą wystąpić ból, opuchlizna, a nawet przejściowa utrata czucia, które będą ustępować stopniowo. Aby uśmierzyć ból, lekarz najczęściej przepisuje środki przeciwbólowe. W celu zapobiegania infekcjom pacjentki przyjmują także antybiotyki i leki przeciwzapalne. 

W okresie rekonwalescencji pacjentka powinna unikać

  • wysiłku fizycznego
  • prowadzenia samochodu
  • przeciążania mięśni tułowia i klatki piersiowej
  • aktywności seksualnej 

Całkowity powrót do formy następuje zazwyczaj po 25-30 dniach.

Chirurgiczna rekonstrukcja piersi

Chirurgiczna rekonstrukcja piersi

Możliwe komplikacje

Wszystkie zabiegi chirurgiczne, w tym rekonstrukcja piersi, niosą ze sobą pewne ryzyko. W tym przypadku mogą wystąpić:

  • Infekcja: jeżeli z rany wypływa ropa, masz gorączkę, zauważysz zmianę koloru i zaczerwienienie w okolicach cięć operacyjnych, powinnaś niezwłocznie skonsultować się ze specjalistą; infekcję leczy się najczęściej przy pomocy antybiotyków.
  • Krwotok i nadmierna utrata krwi: skonsultuj się z lekarzem także wtedy, gdy zaobserwujesz nadmierne krwawienie w miejscu zabiegu.
  • Powikłania związane z implantem: jednym z częstszych powikłań jest przykurcz torebki, co objawia się zniekształceniem i twardnieniem piersi oraz przemieszczaniem się implantu; w tym przypadku konieczna jest wymiana implantu na nowy.
  • Powikłania związane z techniką rekonstrukcji tkankami własnymi: najczęstszym powikłaniem jest utrata siły mięśniowej w miejscu, z którego został pobrany płat. Istnieje również ryzyko powstania zakrzepów w związku z przeszczepem naczyń.
  • Martwica: czyli obumarcie tkanek na skutek niewystarczającego dopływu krwi.
  • Przepuklina lub osłabienie mięśni ścian brzucha: może nastąpić w miejscu, z którego pobrano tkanki do przeszczepu.

Pacjentka przed dalszym etapem operacji - rekonstrukcją bradawki i otoczki

Pacjentka przed dalszym etapem operacji - rekonstrukcją bradawki i otoczki

Efekty

Według specjalistów z Mayo Clinic dzięki operacji rekonstrukcyjnej piersi możemy osiągnąć:

  • Lepszy obraz własnego ciała;
  • Podwyższenie samooceny;
  • Symetrycznie, naturalnie wyglądające piersi;
  • Aspekt psychologiczny: pomaga lepiej radzić sobie z przeżyciami związanymi z chorobą;
  • Zazwyczaj efekty są długotrwałe.

Często zadawane pytania

  • Czy istnieje możliwość korekty, jeżeli pacjentka jest niezadowolona z efektów operacji? W tym przypadku należy odczekać wskazaną przez lekarza liczbę miesięcy po pierwszej operacji. W dalszej kolejności pacjentka powinna skonsultować się ze specjalistą, który ustali przyczynę niezadowolenia i będzie w stanie dopasować technikę i implant, które zapewnią lepsze rezultaty.
  • Czy ten zabieg jest niezbędny u kobiet po mastektomii? Nie jest to interwencja niezbędna, jednak zalecana, ze względu na korzyści fizyczne i psychiczne, jakie odczuwają pacjentki, które zdecydowały się na zabieg.
  • Ile czasu powinno się odczekać od zakończenia chemioterapii i/lub radioterapii, aby poddać się tej interwencji? Zalecenia mogą się nieco różnić w zależności od lekarza i pacjentki, jednak zazwyczaj zaleca się odczekanie minimum 3 miesięcy po chemioterapii i 6 miesięcy po radioterapii.
  • Czy wszystkie pacjentki po przebytym nowotworze mogą poddać się operacji? Niestety nie, u niektórych kobiet mogą występować przeciwwskazania do operacji. Niektóre z nich, takie jak pewne niezadowalające parametry w badaniach krwi czy hormonów, można jednak z czasem ustabilizować i wówczas poddać się operacji.
  • Kiedy po zabiegu można wrócić do pracy? Wiele zależy od rodzaju pracy wykonywanej przez pacjentkę. Czas ten wydłuża się w przypadku pracy fizycznej. Powrót do pracy zazwyczaj możliwy jest po 2-3 tygodniach.
  • Czy piersi będą identyczne? Eksperci wyjaśniają, że piersi po rekonstrukcji nigdy nie będą zupełnie jednakowe, jednak możemy spodziewać się naturalnego, zadowalającego estetycznie efektu pod ubraniem lub strojem kąpielowym.

Bibliografia

"Treści publikowane na portalu Estheticon.pl (strona internetowa i aplikacja) nie mogą w żadnym wypadku zastąpić indywidualnej konsultacji u specjalisty chirurgii plastycznej i medycyny estetycznej lub dziedzin pokrewnych. Jeśli rozważasz poddanie się zabiegowi medycyny estetycznej lub operacji plastycznej lub w razie jakichkolwiek wątpliwości natury medycznej, skontaktuj się z Twoim lekarzem specjalistą. Portal Estheticon nie potwierdza ani nie poleca żadnych treści, zabiegw, produktów, opinii, pracowników służby zdrowia ani żadnych innych materiałów i informacji zawartych w tym tekście lub w jakimkolwiek innym miejscu na tej stronie internetowej."